نيازمند ، آن را در وجودش برانگيخته باشد ، كه تغيير و تحوّل در او نيست ؛ و نيز از باب دفع الم و غرض شخصى از وجود مقدّسش نمىباشد ، بلكه رحمت از باب آقايى و كرامت خود او به بندگان مىرسد . در روايات اهل بيت عليهم السلام آمده : إنَّ الرَّحمنَ هُوَ بِجَميعِ الْعالَمِ ، وَالرَّحيمَ بِالْمُؤمِنينَ خاصَّةً . « 1 » به حقيقت كه رحمانيّتش شامل تمام عالم ، و رحيميّتش فقط متوجه مردم مؤمن است . آراستگى عبد به مفهوم رحمانيّت در اين است كه به بندگان غافل از حق و جاهل به قيامت و مسائل الهى ترحّم كند ، آنان را با وعظ و نصيحت آن هم از طريق لطف و مهربانى نه جبر و زور ، از راه غفلت به راه حضرت حق آورد . به عاصيان به چشم رحمت بنگرد ، معصيت ديگران را همانند مصيبت بر خودش بداند ، به اين معنا كه همچون زحمتى كه براى علاج خود مىكشد براى رهايى آنان از معصيت و سخط خدا روا بدارد . و آراستگيش به رحيميّت در اين است كه : نيازِ نيازمند را برآورده كند ، به همسايگان فقير و محتاج برسد ، با مال و آبرو و قدرت و توان و شفاعت و وساطت ، دردِ دردمندان را دوا كند و اگر عاجز از همهء اين امور باشد با دعاى در پيشگاه حق ، به يارى آنان برخيزد . در جهان لطف خداوند بود يار كسى * كه گشايد ز عنايت گره از كار كسى خواهى ار پردهء اسرار تو را كس ندرد * پرده زنهار مكن پاره ز اسرار كسى تا ستمگر نزند لطمه به بازار تو را * اى ستم پيشه مزن لطمه به بازار كسى نكشد هيچ كسش بار غم و محنت و رنج * آن كه در محنت و سختى نكشد بار كسى

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 4 / 194 ، باب 3 ؛ التوحيد : 203 ، باب 29 .